Zasadnicza reforma samorządowa

W państwach socjalistycznych społeczności lokalne byty traktowane przez centralny ośrodek planujący jako czynnik pomocniczy ogólnego planu rozwoju kraju20. To właśnie dlatego wszystkie decyzje i inicjatywy władz lokalnych musiały być akceptowane przez organy zewnętrzne, zaś wśród członków’ społeczności lokalnych rodziła się bierność i przekonanie o słabości lokalnej władzy. Badania porównawcze przeprowadzone w 1966 r. w’ Indiach, Jugosławii. Polsce i USA uwidoczniły, że działacz powiatowy w Polsce najbardziej odczuwał brak autonomii w takich dziedzinach jak: budownictwo mieszkaniowe, zapewnienie wszystkim miejsc pracy, budowa szkól, budow’a szpitali, aptek, ośrodków zdrowia itp.21

Pomimo zmian w unormowaniach prawnych, stan budżetów terenowych odzwierciedla! brak rzeczywistej samodzielności i mocnych podstaw’ gospodarczych dla działalności rad narodowych. Do ważniejszych zmian i uzupełnień, które wniosła ustawa do gospodarki finansowej rad, należała stabilizacja źródeł ich dochodów.22 Pomimo jednak dużej ich różnorodności, nie zapewniały one pokrycia finansowego działalności gospodarczej i socjalnej powierzonej aparatowi rad narodowych, a istniejące dysproporcje rozkładu terytorialnego źródeł dochodów uznanych za terenowe powodowały, że o żadnej samowystarczalności w sensie finansowym nie było mowy.22 Podział dochodów między poszczególne szczeble budżetu państwa był sztuczny, gdyż wszystkie dochody były dochodami państwa. Stosowano też skomplikowany i zmienny system dotacji oraz odprowadzeń wyrównawczych. Rady narodowe w krajach socjalistycznych nie mogły mieć bowiem pełnej samodzielności gospodarczej. Wyrazem tego było między innymi stosowanie dochodów’ wyrównawczych, jako instrumentu oddziaływania polityki państwa na gospodarkę rad narodowych24. Zasadnicza reforma samorządowa dokonała się jednak dopiero po 1989 roku, W jej wyniku, w ramach decentralizacji systemu zarządzania państwem, powstały samorządy terytorialne oraz ukształtował się trzystopniowy system administracyjny.

– wszelka kontrola administracyjna działalności samorządu powinna w zasadzie mieć na celu jedy nie zapewnienie przestrzeganie prawa i zasad konstytucyjnych: kontrola ta może jednak obejmow ać kontrolę celow ości realizow aną przez organ wyższego szczebla w odniesieniu do zadań zleconych:

– społeczności lokalne maja prawo, zgodnie z narodową polityką gospodarczą, do posiadania własnych wystarczających zasobów finansowych, którymi mogą swobodnie dysponować w ramach wykonywania swych uprawnień:

– wysokość zasobów finansowych społeczności lokalnych powinna być dostosowana do zakresu uprawnień przyznawanych im przez konstytucję lub przez prawo:

– przynajmniej część zasobów finansowych społeczności lokalnych powinna pochodzić z opłat i podatków, których wysokość społeczności te maja prawo ustalać w zakresie ustalonym ustawą:

– wykonując swoje uprawnienia, społeczności lokalne maja prawo współpracować z innymi społecznościami lokalnymi oraz zrzeszać się z nimi – w granicach określonych prawem – w celu realizacji zadań, stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania:

– społeczności lokalne mają prawo do odwołania na drodze sądowej w celu swobodnego zapewnienia wykonywania swoich uprawnień oraz poszanowania zasad samorządności terytorialnej, przewidzianych w konstytucji lub w prawie wewnętrznym.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>