Monthly Archives Lipiec 2015

REGIONALNE IZBY OBRACHUNKOWE

Regionalne izby obrachunkowe sprawują nadzór nad działalnością komunalną vv zakresie spraw budżetowych, prowadzą działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie spraw budżetowych, a przede wszystkim kontrolują gospodarkę finansową i zamówienia publiczne gmin. związków międzygminnych oraz innych komunalnych osób prawnych i sejmików samorządowych. Kontrola gospodarki finansowej gminy dokonywana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem i zgodności dokumentacji ze stanem faktycznym, a kontrola gospodarki finansowej w zakresie zadań administracji rządowej zleconych gminom, dokonywana jest na podstawie kryteriów’ celowości, rzetelności i gospodarności. Izby kontrolują także inne podmioty w zakresie wykorzystania dotacji uzyskanych z budżetu gminy. Ustawodawca określił obowiązek przeprowadzenia raz na 4 lata kontroli kompleksowej gmin. Kontrola instytucji samorządowych może być przeprowadzona także na wniosek gmin, związków międzygminnych i sejmików samorządowych. Regionalne izby obrachunkowe są państwowymi jednostkami budżetowymi a nadzór nad ich działalnością sprawuje Prezes Rady Ministrów. Izby przeprowadzają co najmniej raz na cztery lata kompleksową kontrolę gospodarki finansowej gminy90.

czytaj więcej

BUDŻET GMINY CZ. II

Budżet gminy, proces jego opracowywania, uchwalania i wykonywania jest elementem zarządzania w samorządzie terytorialnym. Zaś częścią procesu zarządzania gminą jest planowanie w ogóle, w tym szczególnie planowanie finansowe. Przed przystąpieniem do planowania, gmina musi określić:

czytaj więcej

Sekretarze gmin

Pozycja prawna sekretarza nie do kotka została precyzyjnie określona. Zgodnie z prawem samorządowym może on prowadzić sprawy gminy w imieniu przewodniczącego zarządu – co nakazuje przy doborze osoby na to stanowisko uwzględnić wymogi przypisane również przewodniczącemu zarządu. Z praktyki funkcjonowania gmin wynika, że sekretarze najczęściej są obarczani kierowaniem urzędu i jednocześnie wydziałem /referatem/ organizacyjnym. Bardzo często są upoważnieni do prowadzenia kontroli jednostek organizacyjnych gminy oraz koordynowania ogólnym planem rozwoju gminy. Nie do końca sprecyzowana pozycja sekretarza, widoczna niepewność zatrudnienia powodują, że sekretarze niechętnie angażują się w zadania wykraczające poza obręb czynności typowo administracyjno-biurowych. Wraz z ugruntowaniem pozycji sekretarza i oparciem o niego funkcjonowania całego personelu służby administracji samorządowej /pracowników samorządowych/, powinien się legitymować przygotowaniem niezbędnym do właściwego zarządzania personelem oraz umiejętnym organizowaniem pracy urzędu i jednostek podległych. Potrzebna też jest na tym stanowisku dogłębna wiedza z zakresu administracji oraz wymogów kancelaryjno-biurowych stawianych urzędom administracji publicznej.

czytaj więcej

Skarbnik gminy

Szczególna pozycja prawna skarbnika powoduje, że jego ranga pozostaje większa niż wielu kierowników jednostek. Z uwagi na to. że finanse są wspólnym mianownikiem wszystkicłi funkcji i działań, uczestniczy on w naradach i posiedzeniach wszystkich zespołów’ zarządzania ogólnego. Rola skarbnika jest o tyle ważna, że musi on spełniać funkcję doradczą – pomagać zarządowi i kierownikom samorządowym we wszystkich sprawach finansowych, być pośrednikiem między poszczególnymi jednostkami organizacyjnymi gminy i zarządem – zapewniać tym samym, poprzez prawidłowy system rachunkowości, osiągnięcie celów w zakresie wyników i kosztów’ oraz jest on zleceniobiorcą /w praktyce/ w stosunku do gminy, dostarczającym usług finansowych w odpowiedniej wielkości i cenie. art. 6 ustawy /, linia 22 marca IWII r. o pracownikach samorządowych (D/..IJ. nr 21. poz. 124 z póżn. zm.)

czytaj więcej

UKŁAD WYKONAWCZY BUDŻETU

Prawidłowa realizacja funkcji systemu budżetowego uzależniona jest w dużej mierze od oparcia działalności dotyczącej tego systemu na prawidłowych zasadach, dostosowywanych do stosunków społecznych i gospodarczych. Zasady te reprezentujące postulaty teorii wysuwane pod adresem budżetu można uważać za rodzaj wzorca któremu należy podporządkować praktykę budżetową. Wieloletnia praktyka budżetowa wykształciła szereg zasad leżących u podstaw systemów budżetowych wielu państw. Często zasady te znajdują odbicie w aktach prawnych regulujących treść, funkcje i formy budżetów kapitalistycznychOpracowując budżet, odpowiednie organy gminy, muszą przestrzegać m.in. zasad prawa budżetowego:

czytaj więcej

WOJEWODA

Nadzorem komunalnym nic rządzi zasada jedności, nadzór sprawowany jest przez wiele podmiotów, między innymi przez wojewodę. Aktem prawnym określającym zadania i kompetencje wojew ody jest ustawa z 22 marca 1990 r.. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej101 Wojewoda jest przedstawicielem rządu na obszarze danego województwa i sprawuje nadzór ogólny nad organami samorządu terytorialnego. Ustawa ta oczywiście wyczerpująco nie określa zadań i kompetencji wojewody, określają je inne akty prawne, przede wszystkim przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym (rozdział 10 – „Nadzór nad działalnością komunalną”). Środki nadzoru wojewody można podzielić na informacyjno-doradcze, które gwarantują wojewodzie prawo żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących organizacji i funkcjonowania gminy, uczestniczenia w posiedzeniach gminy, zapoznania się z przedłożonymi uchwałami rady gminy w ciągu siedmiu dni od daty ich podjęcia102 Inne środki nadzoru wojewody, to środki korygujące, wynikające z przepisów szczególnych, prawo m.in. wojewody, do zatwierdzenia.

czytaj więcej

ZARZĄD GMINY CZ. II

Zarząd gminy, w wykonywaniu zadań wiasnych samorządu terytorialnego, pod- ga wyłącznie radzie...

czytaj więcej

SAMORZĄD TERYTORIALNY W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

W okresie zaborów Polacy byli skazani na przyjmowanie narzuconych przez zaborców rozwiązań. W pierwszych iatach po odzyskaniu niepodległości przebudowa samorządu miała charakter rozwiązali doraźnych. Powszechną praktyką było pozostawianie aktów’ normatywnych przyjętych przez zaborców. Dopiero w 1921 roku konstytucja marcowa uregulowała sprawę samorządu terytorialnego stwierdzając, że jest on naczelną instytucją ustrojową i podstawową formą sprawowania administracji publicznej. Samorządowi gwarantowano uprawnienia uchwałodawcze, przede wszystkim w sferze administracji i kultury. Miał on działać w gminach, powiatach i województwach.. Ujednolicenie organizacji i zakresu działania samorządu w całym państwie nastąpiło dopiero w roku 1933. Wtedy to Sejm przyjął tzw. ustawę scaleniową, która po kilkunastu latach istnienia niepodległego państwa jednolicie regulowała kształt samorządowych jednostek terytorialnych. (’odstawowym samorządem wiejskim były gminy, które mogły skupiać gromady ./wtedy, gdy gmina obejmowała większą liczbę sołectw’/ będące samorządami z własnymi uprawnieniami na czele których stali sołtysi, jako organy zarządzające i rady gromadzkie ‚lub zebranie gromadzkie/, jako organy stanowiące. Gminy mogły przekazać gromadom, będącym osobami prawa publicznego i prywatnego, niektóre funkcje samorządu gminnego. Gromady dysponowały własnym majątkiem. W gminach organem stanowiącym była rada /od 12 do 20 osób/ a wykonawczym wójt. Sposób wyłaniania organów gminnych często wynikał ze zwyczajów obowiązujących wcześniej w byłych zaborach. Ustawa dawała samorządom osobowość prawną i majątek. Trzeba jednak podkreślić, że regulacje te byty charakterystyczne dla rządów pomąjowych, tzn. ograniczające autentyczną samorządność. Widoczne to było przede wszystkim w Konstytucji z 1935 roku, w której stwierdzono, żc nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego sprawuje rząd przez swoje organa lub przez organa samorządu wyższego stopnia. Brak prawnego i precyzyjnego określenia zakresu nadzoru oznaczał w praktyce ścisłe podporządkowanie samorządów gminnych przede wszystkim nadzorowi ze strony administracji scentralizowanej /rządu oraz wojewodów i starostów’, jako reprezentantów’ rządu w terenie/. Ustawa z 1933 roku odnosiła się do samorządów: gminnego, miejskiego i powiatowego. Nie regulowała samorządu wojewódzkiego /takowy istniał tylko w województwie poznańskim i pomorskim/.

czytaj więcej

WYDATKI NA OPIEKĘ SPOŁECZNĄ

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

czytaj więcej

WYDATKI NA OPIEKĘ SPOŁECZNĄ CZ. II

Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym, realizowanych przez gminy, należy:

– udzielanie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym:

czytaj więcej

OPLATA SKARBOWA

Zgodnie z ustawą o opłacie skarbowej1 oraz rozporządzeniem Ministra FinansówIy-‚ gminy pobierają tą opłatę przy dokonywaniu czynności urzędowych, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, w sprawach indywidualnych, przy czynnościach cywilnoprawnych i przy wydawaniu dokumentów stwierdzających czynności cywilnoprawne /m.in. akty małżeństwa, zgonu, zezwolenia na zawarcie związku małżeńskiego czy zmianę nazwiska lub (i) imienia, umowa najmu, dzierżawy, sprzedaży/. Przedmiotem opłaty skarbowej są podania, czynności urzędowe podejmowane na podstawie zgłoszenia lub na wniosek zainteresowanego na świadczenie, zezwolenia oraz szereg czynności cywilnoprawnych. Opłaty skarbowe pobierane są przy zawieraniu umów cywilnoprawnych /umów kupna i sprzedaży, pożyczki, najmu, dzierżawy/. W zasadzie są to opłaty kwotowe, jak w przypadku zezwolenia na budowę budynku gospodarczego w gospodarstwie rolnym. W niektórych przypadkach jednak ustalana jest stawka procentowa, jak w odniesie-

czytaj więcej

Status samorządu terytorialnego w Warszawie

Gmina zobowiązana jest również do realizacji zadań zleconych przez administrację rządową z zakresu organizacji przygotowani i przeprowadzenia wyborów powszechnych oraz referendów, na które otrzymuje środki finansowe konieczne do ich wykonania. Zadaniem z zakresu administracji rządowej jest też prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej oraz wydawanie dokumentów tożsamości. Gmina przejmując z własnej woli inne zadania niż określone ustawowo otrzymuje środki finansowe w wysokości takiej, jakiej uda się jej wypertraktować.

czytaj więcej

NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI

Najwyższym organem kontroli w państwie jest Najwyższa Izba Kontroli. Celem jej jest kontrolowanie działalności aparatu administracji państwowej – łącznie z rządem, ministrami i innymi naczelnymi oraz centralnymi organami administracji – oraz podległych temu aparatowi instytucji, zakładów i urzędów państwowych. Działalność kontrolna NIK sprowadza się nie tylko do kontroli jednostek państwowych, ale także jednostek prowadzących działalność publiczną, przede wszystkim gospodarczą. Najwyższa Izba Kontroli podejmuje kontrolę na polecenie Sejmu lub jego organów, na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesa Rady Ministrów lub z własnej inicjatywy. Obejmują one działalność gospodarczą, finansową oraz działalność organizacyjno- administracyjną. Najwyższa Izba Kontroli prowadzi kontrolę pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności /nowa konstytucja sprowadza uprawnienia NIK tylko do kontroli samorządów terytorialnych z punktu widzenia legalności, pomijając takie kryteria, jak gospodarność, rzetelność i celowość – co wydaje się uzasadnione, jeśli chcemy budować samodzielność a nie określać precyzyjnie działania przez administrację scentralizowaną/. Sprawdza więc nie tylko zgodność poszczególnych czynności z przepisami, ale także ich sensowność, celowość gospodarczą, zwłaszcza w odniesieniu do jednostek państwowych i innych jednostek gospodarujących mieniem społecznym. Najwyższa Izba Kontroli, wykonująca swoje zadania na podstawie okresowych planów pracy, przedkłada Sejmowi sprawozdania z kontroli przeprowadzonych na polecenie Sejmu oraz na wniosek premiera. Najwyższa Izba Kontroli może również kontrolować działalność organów samorządu terytorialnego, komunalnych osób prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych114. Kontrola działalności samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań własnych przeprowadzana jest pod względem legalności gospodarności i rzetelności11-”. Jednostkami organizacyjnymi NIK są dcparlamenly i delegatury. Delegatury Najwyższej Izby Kontroli przedkładają:

czytaj więcej

Objęcie nadzorem wszystkich aspektów funkcjonowania samorządu terytorialnego

W ramach zarządzania ogólnego zarząd winien koordynować bieżącą realizację zadań tak. aby współuczestniczyły one w realizacji celów całej organizacji. Aby tak się stało, należy tak ukształtować strukturę wydziałową urzędu bądź bezpośredniego zaplecza zarządu oraz tak skonstruować środki oddziaływania aby zapewniał)’ skuteczne w pływanie na funkcjonowanie całej organizacji jaką jest gmina...

czytaj więcej